Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı
AB Yapay Zekâ Yasası, yapay zekâ sistemi sağlayan ve kullanan kuruluşların personelinin yeterli yapay zekâ okuryazarlığına sahip olmasını sağlamasını ister. Bu yükümlülük risk sınıfından bağımsızdır: sistemleriniz asgari riskli olsa da geçerlidir.
Bu sayfa, bu yükümlülüğü nasıl karşıladığımızı anlatır.
| Program sürümü | 1.0 |
| Yürürlük tarihi | 20 Eylül 2026 |
| İlk tur tamamlanma tarihi | 31 Ekim 2026 |
| Tekrar | Yılda bir |
| Yeni personel | İşe girişten itibaren 30 gün içinde |
Program yürürlüktedir, ilk tur henüz tamamlanmamıştır. Müfredat yazıldı, roller eşlendi, katılım kaydı açıldı; ilk turun son tarihi 31 Ekim 2026'dır. "Tüm personel eğitimi aldı" demiyoruz, çünkü bugün itibarıyla doğru değil.
Kim hangi eğitimi alır
| Rol | Modüller | Süre |
|---|---|---|
| Tüm personel | Temel okuryazarlık | 45 dk |
| Yazılım ve veri | Temel + mühendislik | 90 dk |
| Uyum, risk, operasyon, analist | Temel + karar ve gözetim | 90 dk |
| Yönetim | Temel + düzenleyici sorumluluk | 65 dk |
Temel modül istisnasız herkes için zorunludur.
İçerik
Temel okuryazarlık — tüm personel
- Yapay zekânın ne yaptığı ve ne yapamadığı; halüsinasyon kavramı ve olgusal her iddianın kaynağından doğrulanması kuralı
- Otomasyon yanlılığı — makine söylediğinde kendi yargısını bastırma eğilimi ve buna karşı tedbir
- Veri gizliliği — müşteri verisinin, kart ve kimlik verisinin dış yapay zekâ araçlarına girilmemesi; somut yasak listesi
- Platformda yapay zekânın nerede çalıştığı ve her bileşenin karar yetkisinin ne olduğu
- Yapay zekâ kaynaklı bir sorunun nasıl bildirileceği
Mühendislik — yazılım ve veri
- Model yaşam döngüsü ve kapıları: gölge, kademeli açılış, benimseme; eşik izleyicisinin uyardığı ama geri almadığı
- Açıklanabilirliğin bir seçenek değil zorunluluk olması: gerekçe üretmeyen karar yolu eklenmez
- Şema ve model sürümünün birlikte yükseltilmesi; geri almanın öğrenmeyi koruması
- Dış model servisine giden veri sınırı ve yeni bir model çağrısı eklerken yanıtlanacak iki soru
- İstem enjeksiyonu: modele giden dış metnin veri olduğu, talimat olmadığı; yan etkili düğüm paletinin kapalı tutulması
- Test verisinde kişisel veri kullanılmaması
Karar ve gözetim — uyum, risk, operasyon, analist
- Skorun olasılık değil ağırlık olduğu; gerekçe kodlarıyla birlikte okunması
- Bir öneriye ne zaman itiraz edileceği — belirsiz sinyal, gerekçenin kararı taşımaması, sistematik sapma
- Nihai kararın analistte olduğu ve yapay zekâ önerisinin karar gerekçesi olarak kaydedilemeyeceği
- Otomatik kararda veri sorumlusu–veri işleyen ayrımı ve itiraz sürecinin kime ait olduğu
- Bilgi vermeme (tipping-off) yasağı ve vaka içeriğinin erişim listesi
Düzenleyici sorumluluk — yönetim
- Platform bileşenlerinin risk sınıflandırması ve bu sonucun gerekçesi — bkz. AB Yapay Zekâ Yasası
- Bizi bağlayan yükümlülükler
- Sınıflandırmayı bozacak kararlar ve bunların yönetim onayına bağlı olması
Değerlendirme ve kayıt
Her modülün sonunda kısa bir değerlendirme vardır; geçme eşiği %80'dir. Geçemeyen personel eğitimi tekrarlar.
Katılım, kişi ve tarih bazında kayda geçer. Kayıt, denetimde istenecek kanıttır ve tedarikçi değerlendirmesi kapsamında gizlilik sözleşmesiyle paylaşılır — talep için [email protected].
Ekibinize özel oturum
Kurumunuzun uyum, risk veya operasyon ekibi platformu kullanacaksa, yukarıdaki karar ve gözetim modülünü kendi yapılandırmanıza göre uyarlanmış bir oturum olarak verebiliriz: sizin yayınladığınız kurallar, sizin gerekçe kodlarınız ve sizin vaka akışınız üzerinden.
Talep için [email protected].
Programın kendisi neye tabi
Program, Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ile birlikte yılda bir gözden geçirilir. Ayrıca yeni bir yapay zekâ yüzeyi eklendiğinde ya da risk sınıflandırması değiştiğinde içerik güncellenir — çünkü personelin bilmesi gereken şey de değişmiş olur.
İlgili sayfalar
- Sorumlu Yapay Zekâ Politikası — ilkeler, insan gözetimi, açıklanabilirlik, izleme
- AB Yapay Zekâ Yasası — risk sınıflandırması ve gerekçesi
- Model Denetim Kayıtları — takvime bağlı gözden geçirmeler
Sorularınız için
Program içeriği, katılım kaydı talebi veya tedarikçi değerlendirme formu için: [email protected]