Yaptırım Taraması
Yaptırım taraması ürünü üç işi yapar: listeleri kaynağından çeker, eşleştirir, ve sonucu hem API'den hem de fraud akışının içinden kullanılabilir kılar.
Doğrudan entegrasyon yüzeyi: Yaptırım Taraması API. Fraud akışının içinden çağırmak istiyorsanız tarama düğümlerini kullanırsınız (aşağıda).
Liste kapsamı
Listeler 400'ü aşkın kaynaktan her gün yeniden çekilir. Kaynaklar iki türdür:
- Resmî yayıncı dosyaları — liste, yayımlayan kurumun kendi dosyasından veya API'sinden çekilir.
- OpenSanctions veri setleri — resmî dosyası doğrudan çekilmeyen ulusal ve uluslararası listeler, yaptırım dışı risk listeleri (PEP, aranan kişiler, yasaklılar vb.) OpenSanctions'ın yayımladığı veri setlerinden alınır.
Resmî yayıncılardan doğrudan çekilen başlıca listeler:
| Yetki | Liste |
|---|---|
| ABD | OFAC SDN ve Consolidated (non-SDN), ABD Ticaret ve Dışişleri bakanlıklarının kısıtlama listeleri |
| Birleşmiş Milletler | Güvenlik Konseyi Konsolide Listesi |
| Avrupa Birliği | Mali yaptırımlar listesi, yaptırım rejimleri, seyahat yasakları, EDES yasaklılar listesi |
| Birleşik Krallık | UK Sanctions List |
| Kanada | Special Economic Measures Act listesi, terör örgütleri listesi |
| İsviçre | SECO yaptırım listesi |
| Japonya | Maliye Bakanlığı varlık dondurma listesi |
| Fransa | Hazine varlık dondurma sicili |
| Belçika | Ulusal konsolide liste |
| Türkiye — MASAK | Malvarlığı dondurma kararları |
| Türkiye — SPK | İşlem yasaklıları |
| Türkiye | Terör arananlar listesi |
| Türkiye — Cumhurbaşkanlığı | Kabine üyeleri (PEP) |
Bunlara ek olarak başka ulusal yaptırım, terör ve yasaklılar listeleri de (ör. Monako, Yeni Zelanda, Çekya, Polonya, Letonya, Azerbaycan, Güney Afrika, Arjantin, Irak, Ürdün, Brezilya; EBRD ve ABD federal yasaklılar listeleri) resmî yayıncısından çekilir.
Türkiye kaynakları (MASAK, SPK, terör arananlar) her gün resmî kaynağından çekilir — Türkiye'de faaliyet gösteren bir kuruluş için yalnız uluslararası listelere bakmak yeterli değildir, yerel yükümlülük ayrıca doğar.
Veri tazeliği izlenir: bir kaynak beklenen aralıkta güncellenmediğinde tazelik nöbetçisi bunu görünür kılar. Bayat listeyle tarama yapmak, taramamakla aynı riski taşır.
Liste yayını
Çekilen listeler doğrudan taramaya girmez. Kalite denetiminden geçen liste sürümleri birlikte bir liste yayını oluşturur; tarama her zaman o an aktif olan yayına karşı yapılır.
- Her tarama, okuduğu yayını sabitler ve yanıtta söyler (
publicationId,publicationRevision). Böylece "bu müşteriyi hangi listelerin hangi sürümüne karşı taradık" sorusu kesin bir cevaba sahiptir. - Her taramanın değiştirilemez bir kanıt kaydı vardır (
evidenceRef). - Yanıt, taramanın neyi kapsadığını söyler (
coverageStatus,uncoveredRiskDomains). İstenen bir risk alanını kapsayan liste yoksa sonuçPARTIALdöner. - Aktif bir yayın yoksa tarama yapılmaz ve eski verilere geri düşülmez; yanıt hata döner. Ayrıntı: Tarama yapılamadığında.
Risk alanları
Her listenin bir veya birden çok risk alanı vardır. Tarama varsayılan olarak bütün alanları kapsar; isterseniz riskDomains ile daraltırsınız.
| Risk alanı | Kapsam |
|---|---|
sanctions | Yaptırım listeleri |
pep | Siyasi nüfuz sahibi kişiler |
rca | PEP'lerin aile üyeleri ve yakın ilişkili kişiler |
wanted | Aranan kişiler (ör. terör arananlar) |
regulatory | Düzenleyici yaptırımlar (ör. SPK işlem yasakları) |
debarment | Kamu ihalesi ve kalkınma bankası yasaklıları |
ownership | Sahiplik ve kontrol ilişkileri |
vessel | Gemiler |
securities | Menkul kıymetler |
Tarama türleri
| Tür | Neyi tarar |
|---|---|
| İsim taraması | Gerçek kişi / tüzel kişi adı — liste yayınına karşı |
| Cüzdan taraması | Kripto cüzdan adresi — listelerdeki cüzdan adresleriyle tam eşleşme, ayrıca kendi cüzdan listeniz ve kripto istihbaratı |
| Hesap taraması | IBAN veya hesap numarası — kendi hesap listeniz ve hesap risk skoru. Yaptırım listeleri hesap numarası yayımlamaz |
| İşlem taraması | İşlemin taraflarını birlikte, aynı liste yayınında |
| Kamu ihale yasağı taraması | Yasaklılar listelerinde ad ve TCKN/VKN |
| Dolaylı maruziyet | Doğrudan eşleşme yoksa bile, ilişki grafiği üzerinden yaptırımlı bir tarafa kaç adımda bağlandığı |
Dolaylı maruziyet
Doğrudan eşleşme aramak yetmez: yaptırımlı bir kişinin sahibi olduğu şirket, kendi adıyla listede olmayabilir. Yaptırım tarafında bir kimlik/varlık ilişki grafiği tutulur ve sanction-indirect-exposure ile bir öznenin yaptırımlı bir tarafa dolaylı bağlantısı sorgulanır.
Grafik analizi yalnız burada vardır. Fraud tarafında canlı işlem grafiği üzerinde ağ analizi çalışmaz — bkz. İşlem İzleme.
Fraud akışının içinden çağırmak
Taramayı ayrı bir servis çağrısı olarak yapmak zorunda değilsiniz. Fraud akışına düğüm olarak koyarsınız; tarama sonucu doğrudan karara katılır:
| Düğüm | Ne yapar |
|---|---|
sanction-lookup | İsim/varlık taraması |
sanction-account-screen | Hesap taraması + hesap risk skoru |
sanction-transaction-screen | İşlem taraflarının taranması |
sanction-wallet-screen | Kripto cüzdan taraması |
sanction-indirect-exposure | Grafik üzerinden dolaylı maruziyet |
Böylece "yaptırım eşleşmesi varsa block, dolaylı maruziyet varsa review" gibi bir politika tek akışta ifade edilir. Bkz. Akışlar ve Çözümleme.
Ne yapmadığımızı da söyleyelim
Türkiye kamu ihale yasaklıları (KİK) taranmaz. Bu liste için makine tarafından okunabilir resmî bir kaynak bulunmamaktadır. Kamu ihale yasağı taramasında eşleşme olmaması Türkiye bakımından temiz sonuç değildir; bu kontrolü EKAP üzerinden ayrıca yapmanız gerekir. Ayrıntı: Kamu ihale yasağı taraması.
- PEP kapsamı bir derlemedir. Hiçbir devlet tek bir resmî PEP listesi yayımlamaz; PEP verisi açık veri setlerinden (OpenSanctions PEP derlemeleri, Wikidata, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi gibi) derlenir. Bu kapsamın eksiksiz olduğunu iddia etmiyoruz.
- Bir eşleşmenin hangi listelerden geldiğini yanıttaki
listsalanından, taramanın hangi risk alanlarını kapsamadığınıuncoveredRiskDomainsalanından görürsünüz. - İsim eşleştirmenin yakalama oranına dair bir yüzde vermiyoruz. Eşleşme kalitesi kendi eşiğine ve gönderdiğiniz veri kalitesine bağlıdır; eşik ayarı AML Taraması sayfasında anlatılır.
İlgili
- Yaptırım Taraması API — uçlar, istek/yanıt sözleşmesi, sürekli izleme
- AML Taraması — risk alanı ve mod seçimi, eşik ayarı
- Panelden Tarama — paneldeki tarama ekranları ve PDF rapor
- Olumsuz Medya Taraması — liste dışı itibar riski
- Tarama Geçmişi — geçmiş tarama kayıtlarına erişim